Go, Igo, Baduk, Weiqi (囲碁)
≡ Menu

veni, vidi, wiki

Im Zuge der Strategie «digitale Zukunft» der Kantonsschule Solothurn arbeiten meine Klassen vermehrt mit einem eigenen Wiki für den Lateinunterricht. Vieles ist frei zugänglich, gewisse Bereiche bedürfen aber eines Logins, damit die Schülerinnen und Schüler eigene Beiträge abspeichern können.

latinisator.pbworks.com

is, ea, id (Formenkette)

Wie lautet die korrekte Formenkette bei:

HBO Rome – The Newsreader

Magister Craft: de aquaeductibus


Magister Craft: www.magistercraft.comYoutube
Scorpio Martianus: www.scorpiomartianus.comYoutube


Transcriptio

Magister Craft: Salvete plurimum! Nomen mihi est magister Craft. Et hodie mecum amicum habeo. Nomen ei est Lucius, agnomine Scorpio Martianus. Salve, Luci! Quid agis.
Lucius: O, magister Craft, salve! Et omnibus salutem. Me bene habeo, gratias! Quid facimus hodie?
MC: Sumus in urbe antiqua Roma, et de aquaeductibus Romanis discemus.
L: Optime! — Sed, Magister Craft, non video aquaeductum. Ubi sumus? Flumen video.
MC: Ita vero, hic non est aquaeductus, sed longum flumen, tu vero aquam non times, recte?
L: Minime! Scorpio est signum aquaticum scilicet.
MC: Bene, bene. Nomen flumini est Tiberis.
L: A, Certe! Flumen Tiberis. Bene novi hoc flumen. Poterantne Romani aquam ex Tiberi bibere?
MC: Uh, minime, minime! Aqua ex Tiberi non bona erat. Si hanc aquam biberis, aegrotabis. Romani aquam ex Tiberi non poterant bibere.
L: Intellego. Itaque, quid fecerunt Romani? Romae non est aliud flumen.
MC: Recte! Aliud flumen non est. Romani aquam bonam procul a flumine invenerunt.
L: Ah, aquaeductibus utebantur.
MC: Optime! Aquaeductus aquam ducebant ad urbem. Eamus ad aquaeductum.
L: Quid est nomen aquaeductui?
MC: Hic aquaeductus Aqua Appia est. Primus aquaeductus Romae est.
L: Oh!
MC: Et sub et supra terram it. Specta!
L: Papae! Cur in aquaeductu sunt fornices?
MC: Fornix fortis est, et minus materiarum vult.
L: Estne alius aquaeductus Romae?
MC: Sane! Eamus! Hic aquaeductus nomine Aqua Virgo est.
L: Est aquaeductus altus! Quo Aqua Virgo ducit aquam?
MC: Ah, bene rogas! Aqua Virgo aquam ducit ad Thermas Agrippae, ad Stagnum Agrippae, ad fontes publicos, et ad domus in Campo Martio.
L: Quomodo? Tantum unum aquaeductum video.
MC: Verum est! Primum aquaeductus aquam ad lacum ducit. Hic lacus est. In laco sunt cuniculi.
L: Cuniculi?! Suntne parvi lepores aquatici in laco?!
MC: O Luci! Non illi cuniculi! Sed hi cuniculi! Vide! Per hos cuniculos aqua ad thermas, ad domus, et ad fontes it.
L: Ah, intellego! Gratias, Magister Craft!
MC: Non, gratias tibi, Luci. Et gratias vobis!
MC et L: Valete!


Index vocabulorum

aegrotare : krank sein, leiden
agnomen, agnominis n : Beiname
alius, -a, -ud : ein anderer
altus, a, um : hoch, tief, erhaben
alere : ernähren
aqua, -ae, f. : Wasser
aquaeductus, -us, m. : Wasserleitung
bibere : trinken, einsaugen
campus, -i, m. : campus Martius : Marsfeld
cuniculus, -i m : 1. Kaninchen; 2. unterirdischer Gang, Schacht
certe : sicher(lich)
cur : warum
discere : lernen
domus, -us, f. : Haus
ducere : führen
eamus : Konjunktiv Präsens von ire = lasst uns gehen!
ei, : Dativ von is, ea, id
itaque : und so, deshalb, daher
facere : machen
flumen, -inis, n. : Fluss
fons, fontis, m. : Quelle
fornix, icis, f. : Wölbung, Bogen
fortis, -e : stark, tapfer, kräftig
gratia, -ae, f. : Anmut, Dank => gratias (habere) : danken
hodie : heute
intellegere : verstehen, wahrnehmen
invenire : auf etwas kommen (=durch Suchen finden)
lacus, -us, m. : See, Wasserbecken
lepus, -oris, m. : Hase
materia, -ae, f. : Materie, Bauholz, Baumaterial
mecum : mit mir
minime : am wenigsten, überhaupt nicht
parvus, -a, -um : klein, gering
plurimum (Adv.) : am meisten
noscere : kennenlernen (Perfekt, 1. Pers. Sg.: novi)
omnis, -e : all, ganz, jeder
procul (Adv.) : fern
publicus, -a, -um : öfentlich, allgemein
quo : wohin?
quomodo (Adv.) : auf welche Weise, wie?
rectus, -a, -um : gerade, recht, richtig, aufrecht
recte (Adv.) : richtig
rogare : fragen
salus, -utis, f. : Wohlbefinden, Wohlergehen, Gruss — omnibus salutem!
sanus, -a, -um : gesund
sane (Adv.) : freilich, allerdings
scilicet, adv. : natürlich, freilich
signum, -i, n. : Merkmal, Zeichen — signum aquaticum?
spectare : schauen
stagnum, i, n. : stehendes Gewässer, Teich
sub : unter(halb), unten
supra : ober(halb), oben
tantum : nur
Tiberis, -is, m. : Tiber
timere : fürchten
urbs, urbis, f. : Stadt
uti : gebrauchen
valere : stark, gesund sein
verum und vero : aber, jedoch
virgo, virginis, f. : Jungfrau, Mädchen
velle : wollen, hier: bedürfen, nötig haben: minus materiarum vult (vult = 3. pers. sg.)

Bern, Burgerbibliothek, Cod. 85, f. 77r
Biblia Latina (Vulgata), zweite Hälfte des 9. Jahrhunderts, Bretagne

Bern, Burgerbibliothek, Cod. 85, f. 77v
Biblia Latina (Vulgata), zweite Hälfte des 9. Jahrhunderts, Bretagne

[1] Factum est autem in diebus illis exiit edictum a Caesare Augusto ut describeretur universus orbis.
Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐξῆλθεν δόγμα παρὰ Καίσαρος Αὐγούστου ἀπογράφεσθαι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην.

[2] Haec descriptio prima facta est praeside Syriae Cyrino.
αὕτη ἀπογραφὴ πρώτη ἐγένετο ἡγεμονεύοντος τῆς Συρίας Κυρηνίου.

[3] Et ibant omnes ut profiterentur singuli in suam civitatem.
καὶ ἐπορεύοντο πάντες ἀπογράφεσθαι, ἕκαστος εἰς τὴν ἑαυτοῦ πόλιν.

[4] Ascendit autem et Ioseph a Galilaea de civitate Nazareth in Iudaeam civitatem David quae vocatur Bethleem eo quod esset de domo et familia David,
Ἀνέβη δὲ καὶ Ἰωσὴφ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἐκ πόλεως Ναζαρὲθ εἰς τὴν Ἰουδαίαν εἰς πόλιν Δαυὶδ ἥτις καλεῖται Βηθλέεμ, διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἐξ οἴκου καὶ πατριᾶς Δαυίδ,

[5] ut profiteretur cum Maria desponsata sibi uxore praegnate.
ἀπογράψασθαι σὺν Μαριὰμ τῇ ἐμνηστευμένῃ αὐτῷ, οὔσῃ ἐγκύῳ.

[6] Factum est autem cum essent ibi impleti sunt dies ut pareret,
Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐκεῖ ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ τεκεῖν αὐτήν,

[7] et peperit filium suum primogenitum et pannis eum involvit et reclinavit eum in praesepio quia non erat eis locus in diversorio
καὶ ἔτεκεν τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον, καὶ ἐσπαργάνωσεν αὐτὸν καὶ ἀνέκλινεν αὐτὸν ἐν φάτνῃ, διότι οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι.

[8] et pastores erant in regione eadem vigilantes et custodientes vigilias noctis supra gregem suum
Καὶ ποιμένες ἦσαν ἐν τῇ χώρᾳ τῇ αὐτῇ ἀγραυλοῦντες καὶ φυλάσσοντες φυλακὰς τῆς νυκτὸς ἐπὶ τὴν ποίμνην αὐτῶν.

[9] et ecce angelus Domini stetit iuxta illos et claritas Dei circumfulsit illos et timuerunt timore magno
καὶ ἄγγελος κυρίου ἐπέστη αὐτοῖς καὶ δόξα κυρίου περιέλαμψεν αὐτούς, καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν.

[10] et dixit illis angelus nolite timere ecce enim evangelizo vobis gaudium magnum quod erit omni populo
καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ ἄγγελος· μὴ φοβεῖσθε, ἰδοὺ γὰρ εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ,

[11] quia natus est vobis hodie salvator qui est Christus Dominus in civitate David.
ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτὴρ ὅς ἐστιν χριστὸς κύριος ἐν πόλει Δαυίδ.

[12] Et hoc vobis signum: invenietis infantem pannis involutum et positum in praesepio.
καὶ τοῦτο ὑμῖν τὸ σημεῖον, εὑρήσετε βρέφος ἐσπαργανωμένον καὶ κείμενον ἐν φάτνῃ.

[13] Et subito facta est cum angelo multitudo militiae caelestis laudantium Deum et dicentium:
καὶ ἐξαίφνης ἐγένετο σὺν τῷ ἀγγέλῳ πλῆθος στρατιᾶς οὐρανίου αἰνούντων τὸν θεὸν καὶ λεγόντων·

[14] «Gloria in altissimis Deo et in terra pax in hominibus bonae voluntatis»
δόξα ἐν ὑψίστοις θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη ἐν ἀνθρώποις εὐδοκίας.

[15] Et factum est ut discesserunt ab eis angeli in caelum pastores loquebantur ad invicem: «transeamus usque Bethleem et videamus hoc verbum quod factum est, quod fecit Dominus et ostendit nobis.»
Καὶ ἐγένετο ὡς ἀπῆλθον ἀπ’ αὐτῶν εἰς τὸν οὐρανὸν οἱ ἄγγελοι, οἱ ποιμένες ἐλάλουν πρὸς ἀλλήλους· διέλθωμεν δὴ ἕως Βηθλέεμ καὶ ἴδωμεν τὸ ῥῆμα τοῦτο τὸ γεγονὸς ὃ ὁ κύριος ἐγνώρισεν ἡμῖν.

[16] Et venerunt festinantes et invenerunt Mariam et Ioseph et infantem positum in praesepio.
καὶ ἦλθαν σπεύσαντες καὶ ἀνεῦραν τήν τε Μαριὰμ καὶ τὸν Ἰωσὴφ καὶ τὸ βρέφος κείμενον ἐν τῇ φάτνῃ·

[17] Videntes autem cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc
ἰδόντες δὲ ἐγνώρισαν περὶ τοῦ ῥήματος τοῦ λαληθέντος αὐτοῖς περὶ τοῦ παιδίου τούτου.

[18] Et omnes qui audierunt mirati sunt et de his quae dicta erant a pastoribus ad ipsos.
καὶ πάντες οἱ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν περὶ τῶν λαληθέντων ὑπὸ τῶν ποιμένων πρὸς αὐτούς·

[19] Maria autem conservabat omnia verba haec conferens in corde suo
ἡ δὲ Μαριὰμ πάντα συνετήρει τὰ ῥήματα ταῦτα συμβάλλουσα ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς.

[20] Et reversi sunt pastores glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant et viderant sicut dictum est ad illos.
καὶ ὑπέστρεψαν οἱ ποιμένες δοξάζοντες καὶ αἰνοῦντες τὸν θεὸν ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἤκουσαν καὶ εἶδον καθὼς ἐλαλήθη πρὸς αὐτούς.